پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش راهبردهای نوین یاددهی–یادگیری در توسعه مهارت‌های شناختی دانش‌آموزان مقطع ابتدایی و متوسطه استان اردبیل انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی است. جامعه آماری شامل کلیه معلمان و دانش‌آموزان دوره‌های ابتدایی و متوسطه استان اردبیل در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای، تعداد ۳۵۰ نفر از معلمان و ۴۰۰ نفر از دانش‌آموزان به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه‌های استاندارد راهبردهای یاددهی–یادگیری و مهارت‌های شناختی بود. روایی ابزارها با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی و پایایی آنها با ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب ۹۳۵/۰ و ۹۲۴/۰ تأیید شد. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه تحلیل گردید. یافته‌ها نشان داد بین راهبردهای نوین یاددهی–یادگیری و مهارت‌های شناختی دانش‌آموزان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (۷۰۸/۰ = r). همچنین، راهبردهای یادگیری مبتنی بر بازی، کلاس درس معکوس، یادگیری مبتنی بر مسئله، و آموزش فراشناختی در مجموع ۵۱ درصد از واریانس مهارت‌های شناختی را تبیین کردند. بر اساس یافته‌ها، به‌کارگیری راهبردهای نوین یاددهی–یادگیری می‌تواند نقش مؤثری در ارتقای مهارت‌های شناختی دانش‌آموزان استان اردبیل ایفا نماید.